آدم کجا بودی

هاینریش بل نویسنده برندهٔ جایزهٔ ادبی نوبل و از بزرگان ادبیات جهان در قرن بیستم است. نقطهٔ مشترک تمام آثار بل جنگ است. او با روایت تو در توی زمان اگرچه راوی زمان حال است اما مرتب نقب به گذشته می‌زند و از این طریق می‌کوشد نکبت و زشتی جنگ را بر ملا کند. در «آدم کجا بودی؟» هم سرراست به روایت جنگ می‌پردازد و حتی نظم آلمانی را وقتی در خدمت جنگ باشد به سخره می‌گیرد و طنز آلود با آن برخورد می‌کند. دستمایه او در این اثر هم همان نکات است که می‌توان در تمام آثار بل آنها را مشترک دید ؛ جنگ، عشق و فراق‌های برآمده از ویرانی و فروپاشی.